Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) yayımladığı “Dünyada Askeri Harcama Eğilimleri” raporuna göre, Orta Doğu hariç Asya ve Okyanusya’yı kapsayan bölgenin toplam savunma harcaması 681 milyar dolara çıktı. Bu rakam, küresel askeri harcamaların yaklaşık yüzde 24’üne karşılık geliyor.
Raporda Orta Asya’dan Güneydoğu Asya’ya kadar tüm alt bölgelerde artış görülmesi, askeri kapasite ve konuşlanmadaki genişlemenin hız kazandığı şeklinde yorumlandı.
Çin harcamalarını artırmayı sürdürüyor
Bölgede en büyük paya sahip olan Çin, 2025’te savunma bütçesini yüzde 7,4 artırarak 336 milyar dolara çıkardı. Bu artışla birlikte Çin’in askeri harcamalarının GSYH’ye oranı yüzde 1,7 seviyesinde gerçekleşti.
Rapora göre Çin, son 31 yıldır kesintisiz biçimde savunma bütçesini artırarak bu alanda dikkat çekici bir süreklilik sergiliyor. Yolsuzlukla mücadele kapsamında üst düzey tasfiyelerin yaşandığı bir dönemde bile harcamaların artmaya devam etmesi, Pekin’in askeri modernizasyon hedeflerine bağlılığını ortaya koyuyor. Son on yılda ülkenin savunma harcamaları yüzde 62 yükseldi.
Hindistan-Pakistan hattında gerilim etkisi
Dünyanın en fazla askeri harcama yapan beşinci ülkesi Hindistan, 2025’te bütçesini yüzde 8,9 artırarak 92,1 milyar dolara çıkardı. Özellikle Mayıs ayında Pakistan ile yaşanan ve hava unsurlarının öne çıktığı çatışmanın, harcamalar üzerinde belirleyici olduğu ifade edildi.
Bu süreçte Hindistan Hava Kuvvetleri’nin silah sistemlerine ayırdığı bütçe yüzde 50, personel ve operasyon giderleri ise yüzde 18 yükseldi. Aynı dönemde Pakistan’ın savunma harcamaları da yüzde 11 artışla 11,9 milyar dolara ulaştı.
Japonya ve bölge ülkeleri kapasite artırıyor
Japonya’nın askeri harcamaları yüzde 9,7 artarak 62,2 milyar dolara çıkarken, harcamaların milli gelire oranı yüzde 1,4 ile 1958’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Son on yılda yüzde 61 artan bütçede, Çin ve Kuzey Kore kaynaklı tehdit algısının etkili olduğu değerlendiriliyor. Tokyo yönetimi özellikle uzun menzilli saldırı, keşif ve istihbarat sistemlerine yatırım yapıyor.
Güney Kore’nin savunma harcamaları ise yüzde 2,6 artışla 47,8 milyar dolar oldu. Seul yönetimi, Kuzey Kore’nin nükleer ve füze programlarına karşılık olarak füze savunma ve önleyici saldırı kabiliyetlerine odaklanmayı sürdürüyor.
Tayvan’da dikkat çeken sıçrama
Çin ile egemenlik ihtilafı yaşayan Tayvan’ın askeri harcamaları 2025’te yüzde 14 artarak 18,2 milyar dolara ulaştı. Bu artış, 1988’den bu yana en hızlı yükseliş olarak kayıtlara geçti. Raporda bu ivmenin, Tayvan Boğazı’ndaki artan gerilim ve Çin’in bölgedeki askeri faaliyetlerinin kapsamının genişlemesine verilen bir yanıt olduğu vurgulandı.
ABD etkisi ve müttefikler üzerindeki baskı
SIPRI Kıdemli Araştırmacısı Diego Lopes da Silva, Asya ve Okyanusya’daki savunma harcamalarındaki artışın yalnızca bölgesel gerilimlerle açıklanamayacağını belirtti. Silva’ya göre Avustralya, Japonya ve Filipinler gibi ABD müttefiki ülkeler, Washington’ın güvenlik taahhütlerine ilişkin belirsizlikler nedeniyle daha fazla savunma harcaması yapma eğilimine giriyor.
Bu durumun, Avrupa’dakine benzer şekilde, ABD’nin müttefikleri üzerindeki “daha fazla savunma yükü üstlenme” baskısının Asya-Pasifik’te de belirginleştiğine işaret ettiği ifade ediliyor.