Geçen yıl boyunca ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile nükleer müzakereler yürütürken, Trump'ın özel ticari çıkarları da buna paralel bir çizgide ilerledi. Anlaşma, veliaht prensin yönettiği bir Suudi kalkınma projesi içinde Trump markalı bir otel, golf sahası ve konut projesini kapsıyordu. Bu düzenlemeye ilişkin ipuçları son iki yıl içinde çeşitli zamanlarda ortaya çıkmıştı. Ancak ancak şimdi tablo tüm ayrıntılarıyla netleşmeye başladı.
Aralık 2024'te Trump'ın ABD seçimlerini kazanmasından bir ay sonra, Dar Global adlı Suudi şirketi Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da Trump markalı iki proje başlatacağını duyurdu. Altı ay sonra Trump, ikinci dönemine yerleşirken önemli bir uluslararası geziye çıktı. 13 Mayıs 2025'te Suudi F-15 savaş uçaklarından oluşan bir filonun eşliğinde Riyad'a indi. Prens Muhammed onu pistte serilen mor bir halı üzerinde karşıladı. Daha sonra Trump, Dar Global'in bağlı olduğu ana şirketin yönetim kurulu başkanı Yusuf El Şelaş'ın da aralarında bulunduğu Suudi ve Amerikalı iş insanlarıyla öğle yemeğine katıldı. Riyad'ın dışındaki dev projenin arkasındaki, veliaht prensin başkanlığını yaptığı Diriyah Company'nin yöneticisi Jerry Inzerillo da oradaydı. Aynı akşam Trump, Suudi devletinin atalarının merkezi olan Diriyah'ı ziyaret etti. Gösteri oldukça dikkat çekiciydi: Arap atlarına binmiş erkekler yol boyunca Suudi ve Amerikan bayrakları taşıyarak dizilmişti. Trump alanı gezdi ve Diriyah'ın maketini inceledi. "Harika iş" dedi.
Otel anlaşması
Altı ay sonra, Kasım 2025'te Trump'ın bir temsilcisi DT Diriyah Hotel Manager ve DT Diriyah Hotel Member adlı iki yeni şirket kurdu. Bu şirketler birlikte, ABD Başkanı'na Suudi Arabistan'ın Diriyah bölgesindeki bir otel yönetim anlaşmasında yüzde 80 pay sağladı. Kalan yüzde 20 ise aile üyelerine (muhtemelen oğulları Eric ve Don Jr.'a) aitti. Teknik olarak Trump'ın otel anlaşmasındaki ortağı Dar Global'e bağlı bir şirketti. Ancak bölgenin ana planını, başkanlığını Prens Muhammed'in yaptığı Diriyah Company hazırlamıştı. New York Times, kasım ayında Trump Organization'ın Diriyah ile bağlantılı bir proje için görüşmeler yürüttüğünü yazdı. Aynı zamanda Forbes Travel Guide'ın başkan yardımcısı olan Inzerillo gazeteye, "Henüz açıklanmadı ama yakında açıklanacak" dedi. Trump'ın mayıs ayındaki ziyaretinin etkili olduğunu da ima etti.
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Anna Kelly konuya dair, "Herhangi bir çıkar çatışması yok" dedi. Trump Organization temsilcisi Kimberly Benza ise söz konusu anlaşmanın, başkanın nükleer anlaşmayı görüştüğü dönemde şekillenmediğini söyledi. Trump'a ait şirketlerin kurulmasından ve Inzerillo'nun Times'taki açıklamalarından birkaç gün sonra Prens Muhammed Beyaz Saray'a geldi. Onu karşılamak için Suudi Arabistan bayrağı Amerikan bayrağının yanında dalgalanıyordu. Prens ile Trump'ın yoğun bir gündemi vardı. Bu gündemin önemli maddelerinden biri, Suudi Arabistan'ın nükleer enerji hedeflerini ilerletecek bir anlaşmaydı. İki ay sonra, ıcak ayında Trump Organization Diriyah anlaşmasını resmileştirdi. Duyuruda bir otel, konutlar ve bir golf projesinden söz edildi. Veliaht prensin rolüne ise hiç değinilmedi.
Basın bülteninde Eric Trump, diğer lüks gayrimenkul duyurularına benzer bir dille kaleme alınan açıklamasında, "Bu simgesel projeyle varlığımızı genişletmekten gurur duyuyoruz. Bölgenin zengin mirasını tamamlayan ve aynı zamanda dünya standartlarında lüks bir yaşam sunan bir destinasyon oluşturmayı sabırsızlıkla bekliyoruz" dedi. Aynı dönemde Delaware'de iki yeni şirket daha ortaya çıktı: DT Marks KSA Kings Road ve DT Marks KSA Kings Road Member. Bu şirketler, Trump'ın geçen ay sunduğu mali bildirim raporunda yer almadı. Görünüşe göre rapor yalnızca 2025 sonuna kadar oluşturulan varlıkları kapsıyordu.
Bununla birlikte isimleri açık bir örüntüye uyuyor. Trump'ın zaten Suudi projeleriyle bağlantılı DT Marks KSA ve DT Marks KSA Member gibi birkaç şirketi bulunuyordu. Bunlardan ilki geçen yıl başkana 9,2 milyon dolar ödeme yaptı. DT ön eki ayrıca Endonezya, Umman, Hindistan ve Vietnam başta olmak üzere çeşitli ülkelerde Donald Trump'ın lisanslama şirketlerinde de kullanılıyor.
Mali bildirimlerinde yer almıyorlar
Nisan ayında Delaware'de iki şirket daha kuruldu: DT Diriyah Golf Manager ve DT Diriyah Golf Manager Member. Bunlar da Trump'ın mali bildiriminde yer almadı. İsimlerinden hareketle bunların Diriyah projesiyle bağlantılı olması muhtemel görünüyor. Bu yeni şirketlerin ne zaman gelir elde etmeye başlayacağı ya da halihazırda gelir elde edip etmedikleri ise bilinmiyor. Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki benzer anlaşmalar, temsilcilerinin bu şirketleri kurduğu aynı yıl ABD Başkanı'na ayrı ayrı 5 milyon dolar kazandırmıştı.
Trump uzun yıllardır Suudi kurumları ve vatandaşlarıyla iş yapıyor ancak hiçbir zaman tam olarak bu ölçekte değil. 1987'de başlangıçta Suudi bir silah tüccarı tarafından sipariş edilen bir yatı satın aldı, ardından 1990'ların başında bunu Suudi bir prense sattı. Gayrimenkul kayıtlarının analizine göre, 2001 yılında Trump World Tower'ın 45. katını Suudi Arabistan Krallığı'na 12 milyon dolara sattı.
İlk kez başkanlık kampanyası yürüttüğü dönemde bile Trump bu tür anlaşmalardan söz ediyordu. Trump, "Suudi Arabistan'la ve onların hepsiyle çok iyi anlaşıyorum; benden daire satın alıyorlar. Onlardan hoşlanmamam mı gerekiyor? Ben onları çok seviyorum" demişti. Şimdi ise onlardan muhtemelen çok daha fazla hoşlanıyor.