Söz konusu keşif, Sıçuan eyaletine bağlı Çengdu kentinde düzenlenen 11. Çin Uzay Günü açılış programında kamuoyuna açıklandı. Bilim insanları, Ay yüzeyinden getirilen kaya ve toprak örneklerinde fosfat yapısına sahip iki yeni mineralin varlığını doğruladı.
İki yeni mineralin isimleri belirlendi
Çang’ı-5 sondaj aracı tarafından toplanan örneklerde yer alan bu yeni fosfat mineralleri “magneziyoçangızit-(Y)” ve “çangızit-(Ce)” olarak adlandırıldı. Her iki mineral de nadir toprak elementleri içeren fosfat sınıfında değerlendirildi.
Uluslararası onay süreci tamamlandı
Keşfedilen mineraller, Uluslararası Mineraloji Birliği’ne (IMA) bağlı Yeni Mineraller, İsimlendirme ve Sınıflandırma Komisyonu tarafından incelendi ve resmi olarak yeni mineral türü olarak kabul edildi. Böylece bilimsel literatürde geçerlilik kazandılar.
Çin’in Ay’dan bulduğu üçüncü ve dördüncü mineral
Bu son keşiflerle birlikte Çin’in Ay örneklerinde tanımladığı mineral sayısı üçe yükseldi. Daha önce Eylül 2022’de “çangızit-(Y)” adı verilen başka bir fosfat mineralinin varlığı da yine Çinli bilim insanları tarafından rapor edilmişti.
Yeni keşiflerle birlikte Ay yüzeyinde tespit edilen toplam mineral sayısı sekize ulaştı. Daha önce ABD ve Rusya’nın yürüttüğü görevler, Ay’dan getirilen örneklerle bu alandaki ilk önemli keşifleri başlatmıştı.
Çang’ı-5 görevi neydi?
Çin, Ay’dan örnek toplama hedefiyle geliştirdiği Çang’ı-5 aracını Kasım 2020’de fırlattı. Araç, Ay yüzeyinden yaklaşık 1,73 kilogram kaya ve toprak örneği toplayarak Aralık 2020’de Dünya’ya geri döndü ve bu materyaller üzerinden önemli bilimsel çalışmalar yürütülmeye başlandı.
Periyodik tabloya etkisi yok
Uzmanlara göre bu tür keşifler periyodik tabloyu değiştirmiyor. Bulunan mineraller, kimyasal elementlerden ziyade mineral sınıflandırmasına dahil ediliyor. Bu nedenle söz konusu yapılar periyodik tabloya değil, IMA’nın resmi mineral veri tabanına ekleniyor.