Bağırsak sağlığı için prebiyotik içecekleri, bağışıklık ile kilo kaybı için limonlu su gibi birçok farklı içecek zaman içinde sosyal medyada popüler oldu. Şimdi ise çevrimiçi wellness (iyi yaşam) dalgasının en yeni içeceği sıcak su. Bu trend, insanların uzak doğu tıbbı ve Çin kültüründen unsurlar benimseyip deneyimlerini sosyal medyada belgelediği daha geniş bir çevrimiçi fenomenin parçası. Popüler örneklerden biri, sabah kahvaltıdan önce sıcak ya da ılık su içmek. Pek çok kişi bunun sindirimi iyileştirdiğini, kendilerini daha ince ve daha az şişkin hissettirdiğini söylüyor. Bazıları ayrıca cildi güzelleştirdiğini, kilo vermeye yardımcı olduğunu ve hatta vücudu “detoksifiye” ettiğini iddia ediyor.
Binlerce yıldır geleneksel Çin tıbbı ve Hindistan kökenli bütüncül bir tıp sistemi olan ayurveda uygulayıcıları, sindirim sisteminin en iyi şekilde çalışmasını sağlamak için sabahları (ve gün boyunca) sıcak ya da ılık su içmeyi teşvik ediyor. Düşünceye göre yiyecek ve içecekler soğuk tüketildiğinde sindirim kötüleşiyor ve bu da şişkinlik gibi gastrointestinal rahatsızlıklara yol açıyor. Geleneksel Çin tıbbı eğitimi almış ve Johns Hopkins Medicine’da akupunktur uzmanı olan Jeff Gould böyle söylüyor.
Sıcak ya da ılık suyun sindirim üzerindeki faydalarını inceleyen az sayıda bilimsel çalışma var. 2016’da yayımlanan bir araştırma, safra kesesi ameliyatından yeni çıkmış 60 hastayı inceledi ve işlemden birkaç saat sonra ılık su içenlerin, hiçbir şey içmeyenlere kıyasla daha erken gaz çıkardığını buldu. Ancak su, ilk bağırsak hareketini anlamlı ölçüde hızlandırmadı. Bazı küçük çalışmalar, soğuk içeceklerin ya da öğünlerin, mide içeriğinin boşalmasını sıcak ya da ılık olanlara göre daha yavaş gerçekleştirebileceğini öne sürüyor. Ancak uzmanlar bu çalışmaların sınırlı olduğunu belirtiyor.
“Uyku sırasında sindirim yavaşlar”
NYU Langone Health’te gastroenterolog olan Dr. Lisa Ganjhu, “Bilimsel kanıtların sınırlı olmasına rağmen, sabah ilk iş olarak ılık su yudumlamanın tuvalete çıkmaya teşvik etmesi fizyolojik açıdan mantıklı” diyor. Ganjhu uyku sırasında sindirimin yavaşladığını belirtiyor. Uyandıktan sonra yenilen ya da içilen her şey, hangi sıcaklıkta olursa olsun yemek borusu, mide ve bağırsak kaslarında kasılma ve gevşeme dalgalarını tetikliyor. Ganjhu, “Temelde herkese ‘Tamam, kalkın. Harekete geçmemiz gerekiyor’ demek gibi” diyor.
California Üniversitesi, Los Angeles’ta gastroenterolog ve tıp doçenti olan Dr. Folasade May, sıcak suyun sosyal medyadaki rolüne yabancı olduğunu söylüyor. Hastalarının birçoğu, sabah ilk iş olarak ılık su (çoğu zaman limonlu) içtikten sonra bağırsak hareketlerinin daha kolay olduğunu belirtiyor. Bazıları neredeyse anında tuvalete gitme ihtiyacı hissedebiliyor ancak suyun sıcaklığının önemli olmayabileceğini, su ılık ya da soğuk olsaydı da benzer deneyim yaşayabileceklerini ekliyor.
“Toksinleri uzaklaştırmıyor”
Dr. May, “Su, kahve, meyve suyu ya da yiyecek tarafından tetiklensin, gastrointestinal sistemdeki herhangi bir ileri hareket sadece dışkıyı değil gazı da hareket ettirir” ifadelerini kullandı. Dr. May’e göre bu da kişinin “daha az gergin, daha az şişkin” hissetmesine yol açabilir. Sıcak su içmenin detoks etkisi olduğuna dair iddialara gelince, Beslenme ve Diyetetik Akademisi sözcüsü ve diyetisyen Kristen Smith, suyun toksinleri uzaklaştırmadığını bunu karaciğer ve böbreklerin yaptığını söylüyor.
Kilo kaybı söz konusu olduğunda ise Dr. Ganjhu bazı kişilerin büyük bir bağırsak hareketinden hemen sonra tartıda geçici bir düşüş fark edebileceğini belirtiyor. Eğer su, şekerli ve yüksek kalorili içeceklerin yerine geçiyorsa, Dr. May bunun daha kalıcı kilo kaybına yol açabileceğini söylüyor.
Hidrasyonun avantajları
Smith, sabah ılık su içmenin asıl faydası belki de sadece vücudu nemlendirmesi (hidratasyon sağlaması) olduğunu vurguladı. Dr. Ganjhu, uyandığınızda biraz susuz kalmış olduğunuzu ekliyor. Bu nedenle su içmek açlık, baş ağrısı ve sersemlik gibi buna eşlik edebilecek belirtilere yardımcı olabilir. Uzun vadede yeterli su tüketiminin dışkıyı daha yumuşak ve geçişini daha kolay hale getirdiğini, bunun da düzenli bağırsak hareketlerine ve daha az şişkinlik hissine katkı sağladığını söylüyor.
Ayrıca daha fazla su içmenin, kuruluğu azaltarak cildin görünümünü iyileştirebileceğine dair kanıtlar da var. Gün içinde yeterince içmiyorsanız, Dr. May sabahları düzenli olarak su içmenin “aradaki açığı kapatmaya” yardımcı olabileceğini belirtiyor. Dr. May, “Sıcak su trendi aslında zaten bildiğimiz bir şeyi kanıtlıyor: Su genel olarak çok faydalı” diyor.