ABD'li bulut bilişim devleri, yapay zeka yatırımlarından dönüş almaya başlamış olsa da altyapı kurulumunun giderek artan maliyeti serbest nakit akışlarını olumsuz etkiliyor ve yatırımcılar bunun farkına varmış durumda. Reuters'ın LSEG konsensüs tahminlerine dayanan analizine göre mevcut eğilim devam ederse Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta Platforms ve Oracle'dan oluşan söz konusu büyük şirketlerinin toplam sermaye harcamalarının, 2027 yılına kadar üretecekleri toplam serbest nakit akışını aşması bekleniyor.
Harcamaları 534 milyar dolar yükselecek
Veriler, bu şirketlerin 2027 yılında 2025'e kıyasla yıllık faaliyetlerden elde edilen nakit akışını yaklaşık 340 milyar dolar artıracağını, buna karşılık sermaye harcamalarının yaklaşık 534 milyar dolar yükseleceğini gösteriyor. Bu da yaratılan her 1 dolarlık ek nakit akışı için yaklaşık 1,57 dolarlık ek yatırım yapılacağı anlamına geliyor. Şirketler bilanço açıklamalarını yaptıklarında yatırımcılar, bulut ve yapay zeka gelirlerindeki hızlı büyümenin beklenen harcama artışını karşılayıp karşılayamayacağına dair işaretler arayacak. Hisse performansındaki son görünüm ise endişelerin arttığına işaret ediyor.
Yapay zeka altyapı yatırımlarının başlamasından bu yana piyasa yükselişine öncülük eden şirketler, gelecekteki büyüme beklentileriyle güçlü bir yükseliş yaşamıştı. Ancak son bir yılda Alphabet hariç tümü S&P 500 endeksinin gerisinde kaldı. Futurum Equities Baş Piyasa Stratejisti Shay Boloor, "Yatırımcılar, yapay zekanın büyük teknoloji şirketlerinin iş modelini ne kadar köklü biçimde değiştirdiğini hafife alıyor. Yapay zeka onları yazılım, reklam ve bulut ekonomisinin giderek daha fazla devasa fiziksel altyapı harcamalarına bağlı olduğu hibrit bir modele doğru itiyor” dedi.
Sermaye harcaması tahminleri yalnızca yapay zekaya yönelik yatırımları değil, tüm harcamaları kapsıyor. Bunun nedeni, şirketlerin yapay zekaya özgü yatırım tutarlarını düzenli olarak açıklamaması. Yöneticilere göre veri merkezleri, sunucular, ağ ekipmanları ve diğer bulut altyapılarına yapılan harcamaların büyük bölümü yapay zeka talebi tarafından yönlendiriliyor.
Harcama görünümü de değişebilir. LSEG verilerine göre beş şirket için cari yıla ilişkin konsensüs sermaye harcaması tahmini ocak ayında yaklaşık 485 milyar dolar seviyesindeyken temmuz ayında yaklaşık 730 milyar dolara yükseldi. Yapay zeka harcamalarının karşılığını vermeye başladığını gösteren bazı işaretler de var. Microsoft, yapay zeka iş kolunun yıllık bazda 37 milyar doları aşan gelir hızına ulaştığını açıkladı. Amazon ise ilk çeyreğinde AWS biriminin gelirlerinde yüzde 28 büyüme kaydettiğini bildirdi.
Nakit akışına ilişkin endişeler
Buna rağmen yatırımcıların temel kaygısı, yapay zeka kaynaklı nakit yaratımının yavaşlaması durumunda harcamaların yüksek seviyede devam etmesi. Microsoft, mali yılının ikinci çeyreğinde 35,8 milyar dolar faaliyet nakit akışı elde ederken, finansal kiralamalar da dahil olmak üzere 37,5 milyar dolar sermaye harcaması gerçekleştirdi. TradeStation Küresel Piyasa Stratejisi Başkanı David Russell, "Sermaye harcamaları nakdi tüketiyorsa, kâr büyümesi yatırımları haklı çıkarmaya yetmeyebilir. Şirketler para harcamak için değil, para kazanmak için vardır" dedi. Amazon, son 12 aylık faaliyet nakit akışının ilk çeyrekte yüzde 30 artarak 148,5 milyar dolara çıktığını açıklarken, serbest nakit akışının ise 1,2 milyar dolara gerilediğini belirtti.
Yatırımcıların en fazla endişe duyduğu şirket ise Oracle gibi görünüyor. Şirketin hisseleri, serbest nakit akışının negatife dönmesiyle birlikte bu yıl şu ana kadar yüzde 36 değer kaybetti. Faaliyet nakit akışına oranla sermaye harcamaları istikrarlı biçimde artarken, şirket bulut altyapısını genişletmek için borçlanma ve özkaynak ihracı yoluyla 45 ila 50 milyar dolar kaynak toplamayı planlıyor. LSEG verilerine göre Oracle'ın faaliyet nakit akışına oranla sermaye harcamaları, 2022 mali yılında yüzde 47 seviyesindeyken, mayıs ayında sona eren 2026 mali yılında yüzde 174'e yükseldi. Şirket son mali yılında 32 milyar dolar faaliyet nakit akışına karşılık 55,7 milyar dolar sermaye harcaması yaptı.
Diğer şirketler ise şu ana kadar hissedarlarına nakit döndürmeyi başardı. SEC bildirimlerine göre Microsoft, Alphabet ve Meta, son mali yıllarında temettü ödemelerini ve hisse geri alımlarını karşılayacak düzeyde serbest nakit akışı üretmeye devam etti. Ancak harcamalar yüksek kalmaya devam eder ve yapay zekadan gelir elde etme süreci beklenenden uzun sürerse, hisse geri alım programları risk altına girebilir. Winthrop Capital Management Kıdemli Trader'ı Freddy Lavric, "Önümüzdeki iki ila üç yıl içinde şirketlerin yapay zekanın ilave gelir yarattığını, kâr marjlarını genişlettiğini ve nakit akışını iyileştirdiğini göstermesi gerekiyor. Eğer o zamana kadar bu finansal faydalar belirgin hale gelmezse, piyasa yatırım döngüsünün gereğinden fazla ileri gidip gitmediğini sorgulamaya başlayacaktır” ifadelerini kullandı.