ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO ile “Grönland'e ilişkin gelecekteki bir anlaşmanın çerçevesini” belirlediklerini ve planlanan yeni Avrupa tarifelerinin iptal edildiğini duyurmasının ardından, büyük borsa endeksleri yükseldi. Bu gelişme, Arktik bölgedeki toprakla ilgili tarife ve ticaret savaşı tehditlerinin ardından piyasaların düşmesinden bir gün sonra gerçekleşti.
Öne çıkanlar
• Nasdaq yüzde 1,8 yükselirken, Dow Jones Sanayi Endeksi 677 puan yani yüzde 1,4 arttı.
• Endeksler ilk sıçramanın ardından büyük ölçüde dengelendi; Dow kapanışta 589 puan ya da yüzde 1,2 artıda kapandı, S&P 500 ve Nasdaq da yaklaşık yüzde 1,2 yükseldi.
• Bu yükseliş, Grönland'in geleceğine ilişkin belirsizliğin artmasıyla piyasaların yalnızca bir gün önce düşmesinin ardından geldi; bu belirsizlik 20 Ocak'ta S&P 500’ün yaklaşık 750 milyar dolar değer kaybetmesine yol açmıştı.
• 10 yıllık hazine tahvili getirileri de hafifçe düşerek yaklaşık yüzde 4,257 seviyesine geriledi.
Arka plan
Trump son birkaç haftadır, Arktik’te yer alan ve kendi kendini yöneten Danimarka toprağı Grönland'i satın almaya odaklanmıştı. Danimarkalı ve Grönlandli yetkililer geçen hafta ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile bir araya geldi ancak Avrupalı liderler bölgenin geleceği konusunda “temel bir anlaşmazlık” yaşandığını ve adanın ABD’ye satılmasını içeren bir anlaşmayı kabul etmeyeceklerini söyledi. Günler sonra Trump, ABD’nin 1 Şubat’a kadar bölgeyi satın almaya yönelik bir anlaşmaya varamaması halinde, Danimarka ve Grönland'e askeri personel gönderen yedi Avrupa ülkesini geniş kapsamlı yüzde 10’luk bir gümrük tarifesiyle tehdit etti. Anlaşmaya varılamazsa bu tarifelerin haziran ayında yüzde 25’e çıkacağı belirtildi. Tarife tehditleri ve ABD’nin Avrupa ile gelecekteki ticari ilişkilerine dair artan belirsizlik nedeniyle, piyasalar düşerken Hazine tahvili getirileri yükseldi. Trump, çarşamba günü İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nda konuşurken ABD’nin Gröndland'e ihtiyaç duyduğunda ısrar etmeyi sürdürdü ancak bölgeyi ele geçirmek için güç kullanmayacağını da söyledi. Günün ilerleyen saatlerinde Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda Trump, tehdit edilen tarifeleri iptal ettiğini açıkladı ve ada ile ilgili bir anlaşmanın “çerçevesini” duyurdu ancak anlaşmanın ayrıntılarına dair çok az bilgi verdi.