Dün 99,46 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 97,92 dolardan tamamladı. Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, bugün saat 10.15 itibarıyla kapanışa göre yüzde 2,31 yükselerek 100,19 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 94,85 dolar olarak belirlendi.
Savaşın uzaması arz endişelerini büyütüyor
Petrol piyasasında son yükselişin temelinde, Orta Doğu’daki çatışmaların kalıcı bir çözüme ulaşacağı beklentisinin zayıflaması bulunuyor. Yaklaşık altı aydır devam eden savaşta tansiyonun yeniden yükselmesi, yatırımcıların küresel petrol arzına ilişkin riskleri daha yüksek fiyatlamasına neden oluyor.
Piyasalar özellikle petrol üretim tesisleri, enerji altyapısı ve ham petrol taşımacılığında kullanılan kritik güzergahlara yönelik saldırıları yakından izliyor. Bölgede yaşanabilecek yeni saldırıların üretim veya sevkiyatı aksatması halinde küresel arz dengesinin daha da bozulabileceği değerlendiriliyor.
Husilerin Suudi Arabistan saldırıları endişeyi artırdı
Bölgedeki tansiyon salı günü Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarıyla daha da yükseldi. Suudi Arabistan’ın çeşitli kentlerini hedef alan saldırılarda petrol tesislerinde yangın çıktığı bildirildi.
Saldırıların Suudi Arabistan’ı çatışmanın daha doğrudan bir parçası haline getirmesi, ülkenin petrol üretimi ve ihracatında aksama yaşanabileceğine yönelik kaygıları artırdı. Associated Press’in aktardığı bilgilere göre, saldırılarda enerji tesisleri de hedefler arasında yer aldı.
Suudi Arabistan, petrol ihracatının bir bölümünü Hürmüz Boğazı’ndan uzaklaştırmış durumda. Ancak ülkeye yönelik saldırıların devam etmesi, ham petrolün uluslararası piyasalara ulaştırılmasında yeni lojistik sorunlar yaratabilir.
Enerji altyapısının yanı sıra petrol taşımacılığında kritik öneme sahip deniz yollarının tehdit altında olması, arz güvenliği konusunda piyasaların risk algısını yükseltiyor.
ABD ile İran arasındaki gerilim de tırmandı
Bölgedeki çatışmalar Husiler ve Suudi Arabistan arasındaki gerilimle sınırlı kalmadı. ABD ordusu, İran’ın bir Amerikan savaş gemisine yönelik füze saldırısına karşılık beş İran petrol tankerini imha ettiğini açıkladı.
İran devlet medyası ise Amerikan güçlerinin Ürdün’deki hedeflere füze saldırısı düzenlediğini duyurdu. Ürdün ordusu, hava sahasına yönelen 18 balistik füzenin hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiğini açıkladı. İki füzenin ise yerleşim olmayan bölgelere düştüğü bildirildi.
Associated Press’e göre saldırılarda can kaybı veya yaralanma yaşanmadı.
ABD ve İran arasında karşılıklı saldırıların sürmesi, petrol piyasalarında jeopolitik risk priminin daha yüksek seviyelerde kalmasına neden oluyor.
Analistler yüksek risk primine dikkat çekiyor
ING analistleri, son gelişmelerin çatışmaların kısa sürede sona ereceğine ilişkin beklentileri zayıflattığını belirtiyor. Analistler, barış görüşmelerinin yeniden başlamasının halen uzak bir ihtimal olduğunu ve bu nedenle petrol fiyatlarının yüksek bir risk primini bünyesinde tutabileceğini değerlendiriyor.
OCBC analistleri ise Suudi Arabistan’daki enerji tesislerine yönelik saldırılarla birlikte beş İran tankerinin imha edilmesinin, petrol arzında yeni ve uzun süreli kesinti ihtimaline ilişkin endişeleri artırdığına dikkat çekiyor.
Önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarının yönünü büyük ölçüde Orta Doğu’daki çatışmaların yayılıp yayılmayacağı ve enerji sevkiyatının ne ölçüde etkileneceği belirleyecek. Gerilimin genişlemesi ve arz kesintilerinin kalıcı hale gelmesi durumunda Brent petrolün 100 dolar eşiğini aşma ihtimali de güçlenebilir.