2026 FIFA Dünya Kupası, 48 milli takımın 104 maç oynayacağı futbol tarihinin en büyük turnuvası olmasının yanı sıra, vergi kurallarının para, iş ve insanlarla birlikte sınırları aştığını da hatırlatıyor. Bu yılki turnuva Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Meksika olmak üzere üç ülkede ve her biri kendi vergi kurallarına sahip çok sayıda ev sahibi şehirde oynanacak.
Bir oyuncu, antrenör, hakem veya diğer turnuva katılımcıları için bir maçla bağlantılı gelir, işin yapıldığı yere atfedilebilir. Bunun pratikte ne anlama geldiğini belirlemek ise karmaşık bir süreç. Örneğin Kylian Mbappé fransız ve Real Madrid oyuncusu. Fransa’nın grup aşaması maçları ABD’de oynanacak. New Jersey, Philadelphia veya Boston’daki bir Dünya Kupası maçı birden fazla yerde vergi soruları doğurabilir: oyuncunun ikamet ettiği ülke, performans sergilediği ülke ve potansiyel olarak maçın oynandığı ABD eyaleti.
Bir diğer örnek Cristiano Ronaldo, Portekizli. Suudi Arabistanlı bir kulüpte oynuyor ve Portekiz’in grup aşaması maçları Houston ve Miami duraklarını içeriyor. Bu ABD maçları, Teksas ve Florida eyaletlerinin ücretler üzerinden bireysel gelir vergisi uygulamamasına rağmen, federal vergi soruları doğurabilir.
Turnuva haritası nasıl işliyor?
2026 Dünya Kupası’nda 48 takım var ve bu takımlar dörderli 12 gruba ayrılıyor: A Grubu’ndan L Grubu’na kadar. Her takım grubundaki diğer üç takımla birer kez oynar; dolayısıyla her takım üç grup aşaması maçı yapar. Geçen yıl tahmini 95 milyon dolar kazanan ve Forbes’un 2026 Dünyanın En Çok Kazanan Sporcuları listesinde 12. sırada yer alan Mbappé, Senegal, Norveç ve Irak ile birlikte I Grubu’nda yer alan Fransa için oynuyor. Fransa’nın açılış maçı 16 Haziran 2026’da New York/New Jersey Stadyumu’nda Senegal’e karşı olacak. İsme rağmen New York/New Jersey Stadyumu, fiziksel olarak New Jersey eyaletinin East Rutherford kentinde bulunan MetLife Stadyumu.
Geçen yıl dünyanın en çok kazanan sporcusu olarak 300 milyon dolar gelir elde eden Ronaldo Kolombiya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Özbekistan ile birlikte K Grubu’nda yer alan Portekiz için oynayacak. Portekiz’in açılış maçı 17 Haziran 2026’da Houston Stadyumu’nda Kolombiya’ya karşı olacak. Ardından Portekiz 22 Haziran 2026’da Guadalajara Stadyumu’nda Özbekistan ile ve 27 Haziran 2026’da Miami Stadyumu’nda Demokratik Kongo Cumhuriyeti ile karşılaşacak.
Grup aşamasında kura tamamlandıktan sonra takımlar hangi şehirlerde oynayacaklarını bilirler. Eleme turlarında ise yer, sonuçlara göre değişiyor. Bir ev sahibi ülkede başlayan bir takım daha sonra başka bir şehre, başka bir eyalete ya da başka bir ülkeye gönderilebilir. Vergi açısından bu önemli çünkü sporcular yalnızca yaşadıkları yerde değil, hizmet sundukları yerde de vergilendirilebilirler.
ABD'de de vergilendirilecekler
ABD’de ABD vatandaşları ve ABD vergi mükellefleri, nerede yaşarlarsa yaşasınlar veya gelir nerede elde edilirse edilsin, dünya genelindeki gelirleri üzerinden federal gelir vergisine tabi. Bu kavram diğer ülkelerden gelen vergi mükelleflerini şaşırtabilir. Ancak Dünya Kupası’na katılan oyuncuların çoğu ABD vatandaşı ya da ABD vergi mükellefleri değil. Onlar için federal soru farklı. Mesele ABD’nin tüm gelirlerini vergilendirip vergilendiremeyeceği değildir. Genellikle vergilendiremez. Mesele, ABD’de gerçekleştirilen çalışmayla bağlantılı geliri vergilendirip vergilendiremeyeceğidir. Genellikle vergilendirebilir.
ABD’de oynayan veya antrenman yapan bir yabancı sporcu ABD kaynaklı gelir elde etmiş olabilir. Sporcu yurtdışında yaşıyor, yabancı bir kulüp için oynuyor ve maçtan sonra ABD’den ayrılıyor olsa bile, bu gelir federal vergiye ve stopaja tabi olabilir.
Dolayısıyla kısa süreli bir ABD ziyareti genellikle yabancı bir oyuncuyu ABD vergi mükellefi yapmaz. Ancak burada oynanan bir maç, burada gerçekleştirilen çalışmaya bağlı ödemeler açısından yine de ABD federal vergi sorunu yaratabilir. Buna maç ücretleri, katılım ücretleri, turnuva primleri, antrenman günleri, medya yükümlülükleri, sponsor etkinlikleri ve ABD maçları veya ABD’deki görünümlerle bağlantılı olduğu ölçüde diğer ücretli hizmetler dahil olabilir.
Anlaşmalar ve çifte vergilendirme
Vergi anlaşmaları yükü hafifletebilir. ABD’nin yaklaşık 65 ülke ile gelir vergisi anlaşması var ancak kapsam eşit değil. Bazı Dünya Kupası ülkelerinin ABD ile anlaşması varken bazılarının yok. Ayrıca bir anlaşma uygulansa bile sporcular ve sanatçılar genellikle özel muamele görür. Birçok anlaşma, performansın gerçekleştiği ülkenin, kişi başka bir ülkede vergi mükellefi olsa bile, sporcuların veya sanatçıların kazançlarını vergilendirmesine izin verir.
Bu mutlaka aynı gelirin iki kez vergilendirileceği anlamına gelmez. Yabancı vergi kredileri, vergi sistemlerinin aynı gelirin iki kez vergilendirilmesini önlemeye çalıştığı yollardan biridir. Bir oyuncunun ikamet ettiği ülke dünya çapındaki gelirini vergilendiriyor ve ABD de Dünya Kupası gelirinin ABD kaynaklı kısmını vergilendiriyorsa, oyuncu ödediği ABD vergisi için ikamet ülkesinde kredi talep edebilir. Bu kredi ABD vergisini ortadan kaldırmaz; çifte vergilendirmeye karşı ne ölçüde rahatlama sağlanacağını belirlemeye yardımcı olur.
Ayrıca ABD’de performans sergileyen veya yarışan yabancı sanatçılar ve sporcular, ABD İç Gelir İdaresi (IRS) ile bir Merkezi Stopaj Anlaşması (CWA) yapma hakkına sahip olabilirler. Bir CWA, gerekli stopajın varsayılan brüt tutar üzerinden değil, IRS tarafından onaylanmış ABD net gelir tahmini üzerinden hesaplanmasını sağlayarak peşin stopajı azaltabilir. Başvuruların genellikle ilk kapsanan etkinlikten en az 45 gün önce yapılması gerekir.
ABD’deki eyalet vergilerinin yarattığı karmaşa
Maçın oynandığı yere bağlı olarak eyalet vergileri de devreye girebilir. Los Angeles, Miami’den farklı. Seattle, Dallas’tan farklıdır. New Jersey, Kansas City’den farklı. Gelir vergisi uygulayan eyaletler genellikle mukimlerini tüm gelirleri üzerinden, mukim olmayanları ise eyalette gerçekleştirilen çalışmadan elde edilen gelir üzerinden vergilendirir.
Birçok eyalet, yalnızca sınırlı sayıda gün için eyalete gelen çalışanlar için kısa süreli kurallara sahip ancak bu kurallar genellikle profesyonel sporcuları korumaz. Sporcular oynadıkları, antrenman yaptıkları veya diğer zorunlu takım görevlerini yerine getirdikleri yerlerde vergilendirilebilirler. Ancak bazı Dünya Kupası ev sahibi eyaletler basit bir nedenle ziyaretçi oyunculara eyalet gelir vergisi uygulamayacak: ücretler üzerinden bireysel eyalet gelir vergileri yok. 2026 için bu durum Miami, Dallas, Houston ve Seattle’da maçların oynanacağı Florida, Teksas ve Washington eyaletleri açısından önemli.
Oyuncular için Dünya Kupası takvimi sadece bir maç listesi değil. Bu maçların oynandığı yerler, yalnızca gelirin nerede elde edildiğini değil, hangi hükümetlerin bu geliri vergilendirme hakkına sahip olduğunu da belirler. Mbappé için New Jersey’deki bir grup maçı, Philadelphia’daki bir maçtan farklı sorular doğurabilir. Ronaldo için Houston’daki bir maç, Miami’deki bir maçtan farklı görünebilir. Sonuç olarak finale giden yol, farklı vergi sistemlerinden geçebilir.