İran'ın yabancı gemilere müdahale etmesi petrol piyasalarını yeniden hareketlendirdi. Olaylar, ABD yönetiminin tek taraflı ateşkes kararının hemen ardından yaşandı. İki haftalık aranın ardından Brent petrol yeniden 100 doları aştı.
Brent petrolün vadeli varil fiyatı saat 15.49 itibarıyla kapanışa göre yüzde 2 artarak 100,48 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili ise 91,56 dolardan alıcı buldu. Öte yandan gün içindeki işlemlerde Brent ham petrolü 1,71 dolar artışla 100,19 dolara kadar yükseldi. WTI vadeli işlemleri ise 1,69 dolar artışla 91,36 dolara tırmandı. Her iki gösterge de salı günü yaklaşık yüzde 3 değer kazanmıştı.
Gemilere silahlı saldırı ve el koyma
Çarşamba günü Hürmüz Boğazı'nda en az üç konteyner gemisine silahlı saldırı düzenlendiği bildirildi. Yarı resmi Tasnim haber ajansının bildirdiğine göre donanma iki gemiye el koydu. İran Devrim Muhafızları Donanması bu hamleyi denizcilik ihlali olarak tanımladı. Açıklamada bu gemilerin İran kıyılarına nakledildiği belirtildi.
Devrim Muhafızları ayrıca gemilerden birinin İsrail ile bağlantılı olduğunu ifade etti. Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin ihlalinin İran için kırmızı çizgi olduğu vurgulandı. Şubat ayı sonunda savaş başlayana kadar küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık yüzde 20'si bu boğazdan taşınıyordu. ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları nedeniyle boğazda gemi trafiği büyük ölçüde kesilmişti.
Ateşkes kararında belirsizlik sürüyor
ABD Başkanı Donald Trump, sürenin dolmasına saatler kala ateşkesi uzatacağını açıklamıştı. Pakistan'ın da talebi üzerine alınan bu karar belirsiz bir süreyi kapsıyor. Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, "Ordumuza ablukayı sürdürme ve her açıdan hazır kalmaları talimatı verdim; dolayısıyla önerisi sunulana ve müzakereler bir şekilde sonuçlanana kadar ateşkesi uzatacağım." ifadelerini kullandı.
Ancak ateşkes duyurusu tek taraflı görünüyordu. İki hafta önce başlayan ateşkesi İran veya İsrail'in uzatmayı kabul edip etmeyeceği netlik kazanmadı. Pakistan'da yapılması planlanan barış görüşmelerine ise hiçbir taraf katılmadı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi karara tepki gösterdi. Bekayi, "İran'ın çıkarlarını yerine getirmek ve İran halkının kazanımlarını pekiştirmek açısından mantıklı ve gerekli zeminin oluştuğu sonucuna vardığımızda adım atacağız." değerlendirmesinde bulundu. Sahadaki gerilim ve bu çelişkili açıklamalar petrol piyasalarında oynaklığı artırdı.
Rusya petrol rotasını değiştiriyor
Rusya Başbakan Yardımcısı Alexander Novak çarşamba günü kritik bir açıklama yaptı. Novak, Rusya'nın 1 Mayıs'tan itibaren Druzhba boru hattı üzerinden başka rotalara yöneleceğini duyurdu. Bu petrol arzı daha önce Kazakistan'dan Almanya'ya yönlendiriliyordu. Novak, lojistik değişikliğin teknik olanaklardan kaynaklandığını ve Kazakistan ile mutabık kalındığını söyledi.
Öte yandan ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin (EIA) haftalık stok verilerini açıklaması bekleniyor. Piyasa kaynaklarına göre ham petrol stokları geçen hafta 4,5 milyon varil düştü. Benzin ve distilat stoklarının da azaldığı bildirildi. Analistler 17 Nisan'da sona eren hafta için 1,2 milyon varillik ham petrol düşüşü tahmin etti.
PVM analistleri konuya ilişkin bir değerlendirme yaptı. Analistler, "EIA düşüşleri doğrularsa ve ABD'nin haftalık ham petrol ihracatı güçlü kalmaya devam ederse, bu durum tüketicilerin petrol tedarik etmek için çabaladıklarının bir teyidi olarak algılanacaktır." dedi. Bu telaşın Avrupa ve Uzak Doğu'daki tüketicileri kapsadığı belirtildi. Olası kıtlık endişeleri artarken, Avrupa Birliği'nin ülkelerin jet yakıtı stoklamasını zorunlu kılmayı düşündüğü bildirildi.