Asya piyasalarındaki dalgalı işlemlerde petrol fiyatları çarşamba günü düşüş yaşadı. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ateşkesi belirsiz bir süre için uzattı. Barış görüşmelerinin geleceğine dair belirsizlikler piyasaları tedirgin etmeye devam ediyor.
Uluslararası gösterge ham Brent petrolünün varil fiyatı yüzde 0.79 düşüşle 97.70 dolara geriledi. ABD göstergesi Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili ise yüzde 1.13 değer kaybederek 88.77 dolar seviyesine indi. Bu fiyatlar ABD ve İsrail'in başlattığı İran savaşı öncesine göre vadeli brent ham petrolün yüzde 50'den fazla primli seyrettiğini gösteriyor.
Hürmüz Boğazı krizin merkezinde
Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması ve süregelen arz kesintisi endişeleri petrol fiyatlarındaki düşüşü sınırlandırdı. ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukası büyük ölçüde devam ediyor. Boğazdan gemi geçişleri yok denecek kadar azaldı.
Dünya petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sini sağlayan Hürmüz Boğazı, çatışmalarda kilit bir odak noktası konumunda bulunuyor. Trump, İran'ın Hürmüz'ün kapanması nedeniyle günde 500 milyon dolar kaybettiğini iddia etti. Başkan ayrıca, deniz ablukası kaldırılmadan İran ile asla bir anlaşma yapılamayacağını sözlerine ekledi.
Axios'un haberine göre Trump, yabancı bayraklı kargo gemilerinin ABD limanları arasında yakıt taşımasına izin veren muafiyeti uzatmayı değerlendiriyor. Mart ayı ortasında açıklanan 60 günlük muafiyet, artan petrol fiyatlarının etkisini dengelemeyi amaçlıyordu.
Barış görüşmeleri askıya alındı
Tahran ve Washington'un bu hafta Pakistan'daki müzakerelere delege göndermeyi reddetmesiyle barış görüşmelerinin durumu belirsizleşti. Trump salı günü geç saatlerde Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, askeri birliklere ablukayı sürdürme talimatı verdiğini söyledi. Trump, "İran'ın teklifi sunulana ve görüşmeler sonuçlanana kadar ateşkesi uzatacağım." dedi.
New York Times'ın haberine göre, Tahran'ın müzakere pozisyonlarına yanıt vermemesi üzerine Beyaz Saray, Başkan Yardımcısı JD Vance'in planlanan seyahatini askıya aldı. Vance'in çarşamba günü sona erecek ateşkes öncesinde İslamabad'a gitmesi planlanıyordu.
Özel elçi Steve Witkoff ve müzakereleri yürüten Jared Kushner'in de ABD'den ayrılmadığı bildirildi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baghaei, İran'ın katılıp katılmayacağına henüz karar vermediğini ifade etti. Wall Street Journal'a göre rejim, sadece deniz ablukası kalkarsa heyet göndereceğini arabuluculara iletti.
Bölgede askeri gerilim tırmanıyor
Trump, pazartesi günü yaptığı açıklamada bir anlaşmaya varılana kadar ablukayı kaldırmayacaklarını vurguladı ve salı günü bu tutumunu tekrarladı. CNBC'ye konuşan Trump, "Bombalamayı bekliyorum çünkü bence bu girilmesi gereken daha iyi bir tutum." değerlendirmesini yaptı.
Pazar günü Truth Social'da yaptığı başka bir paylaşımda Trump, İran'ın teklifi kabul etmemesi halinde ülkedeki her elektrik santralini ve köprüyü yok edeceklerini belirterek "Artık iyi adam yok!" ifadesini kullandı.
ABD hükümeti salı günü, Amerikan askeri güçlerinin yaptırımlı bir İran petrol tankerine çıktığını duyurdu. Hafta sonu da İran bayraklı başka bir kargo tankeri ele geçirilmişti. Aynı zamanda İran Devrim Muhafızları'na ait hücumbotların son birkaç gün içinde Hürmüz Boğazı'nda çok sayıda gemiye ateş açtığı bildirildi.
New York Times'a göre Pentagon, Trump'ın İran'ın iyi niyetle müzakere etmediği sonucuna varması ihtimaline karşı daha önemli askeri seçenekleri değerlendiriyor.