Küresel yapay zeka patlaması çiplere yönelik hızla artan talebin, bu çiplerin üretiminde gerekli ekipman pazarına hakim olan Hollandalı şirket ASML'ye yansımasıyla birlikte şirketi Avrupa borsalarının zirvesine taşıdı. Beklentilerin çok üzerinde gelen ikinci çeyrek sonuçlarının ardından yatırımcılar ve analistler, bir zamanlar hayal gibi görülen şu soruyu sormaya başladı: ASML Avrupa'nın ilk trilyon dolarlık şirketi olabilir mi?
Bunun önündeki başlıca engeller arasında Google, Amazon ve büyük ölçekli teknoloji şirketlerinin veri merkezlerine ne kadar süre yüksek harcamalar yapmaya devam edeceğine ilişkin belirsizlikler ile ASML’nin tedarikçilerinin ve TSMC ile Samsung gibi müşterilerinin büyüme planlarını başarıyla uygulayıp uygulayamayacağına dair soru işaretleri yer alıyor.
Ancak ASML hisselerinin bu yıl yüzde 60 yükselerek şirketin piyasa değerini yaklaşık 700 milyar dolara taşımasının ardından yatırımcılar ve analistler, trilyon dolarlık senaryonun artık gerçekçi olduğunu söylüyor. Stonehage Fleming'in Global Best Ideas fonunun baş portföy yöneticisi Carolyn Bell, portföylerinin yaklaşık yüzde 8'ini ASML'nin oluşturduğunu belirterek, "Bence Avrupa'da bir trilyon dolar eşiğine ulaşan ilk şirket olma ihtimali oldukça yüksek. Ne zaman olacağını ise bilmiyorum” dedi. İkinci çeyrek sonuçlarının ardından analistlerin hedef fiyatlarını yükseltmesi, bunun boş bir hayal olmadığını gösteriyor. Barclays, Susquehanna ve Bernstein artık 12 aylık hisse fiyatı hedeflerini hisse başına 2 bin 600 doların üzerine çıkardı. Bu da mevcut seviyelere göre yaklaşık yüzde 49'luk bir yükselişe ve yaklaşık 1 trilyon dolarlık piyasa değerine karşılık geliyor.
Aradaki farkı giderek açıyor
ASML, en gelişmiş mantık ve bellek çiplerinin son derece küçük devrelerini üretmek için gerekli olan aşırı ultraviyole (EUV) litografi makinelerinin dünyadaki tek satıcısı konumunda. Yatırımcılar şirketin iş modelini, altına hücum döneminde kazma ve kürek satmaya benzetiyor.
Fonları yaklaşık 35 milyar dolar değerinde, yani ASML hisselerinin yaklaşık yüzde 5'ine sahip olan Capital Group'tan John Lamb, şirketi "benzersiz varlıkları ve güçlü rekabet avantajları" sayesinde uzun vadeli yatırım açısından övdü. Lamb, "Genel olarak sektörün temelleri hiç olmadığı kadar güçlü görünüyor ve ASML kritik bir konumda bulunuyor" dedi. ASML Roche, LVMH, Novo Nordisk, AstraZeneca ve SAP gibi Avrupa'nın önde gelen şirketlerini geride bıraktı ve aradaki farkı giderek açıyor.
LSEG verilerine göre şirket hisseleri, 2027 yılı için öngörülen kârının 38 katı seviyesinden işlem görüyor. Bu oran, Nvidia tarafından tasarlanan ve OpenAI, Anthropic ile büyük teknoloji şirketleri tarafından kullanılan yapay zeka çiplerini üreten ASML'nin en büyük müşterilerinden TSMC'nin değerleme çarpanının oldukça üzerinde. Yatırımcılar ve analistler, bu yüksek değerlemenin haklı çıkması ve şirketin bu değeri destekleyebilmesi için birçok şeyin yolunda gitmesi gerektiğini, bunların başında da hiper ölçekli şirketlerden gelen talebin sürmesinin geldiğini belirtiyor. Portföyünün yaklaşık yüzde 3'ünü ASML hisselerinde tutan Alphinity Investment Management'tan Trent Masters, "Bu talepte yaşanacak herhangi bir soğuma doğrudan ASML'nin kârına yansıyacaktır" uyarısında bulundu. Masters, diğer riskler arasında ASML'nin tedarik zincirini yönetme becerisi ve jeopolitik gelişmelerin bulunduğunu ancak buna rağmen şirketin geleceğine ilişkin genel olarak oldukça olumlu düşündüğünü söyledi.
“Yavaşlamaya rağmen büyümeye devam edebilir”
ABD'li yetkililer, ASML'nin Çin'deki ekipman satışlarını ve servis hizmetlerini kısıtlayabilecek MATCH Yasası'nı önerdi. Oysa ASML, 2026 yılında satışlarının yaklaşık yüzde 20'sinin Çin pazarından gelmesini bekliyor. Analistler ise yapay zekadaki olası bir yavaşlamaya rağmen ASML'nin büyümeye devam edebileceğini gösteren nedenler de bulunduğunu söylüyor. Summit Insights Group'tan Kinngai Chan, SK Hynix, Samsung ve Micron gibi yapay zeka bellek çipi üreticilerinin, ASML'nin eski nesil DUV makinelerini kullanan üretim süreçlerinden, daha yeni ve daha pahalı EUV makinelerini kullanan süreçlere geçtiğini belirterek bunun şirket için kârlı bir "yükseltme döngüsü" oluşturduğunu ifade etti. ING analisti Marc Hesselink ise "ASML kesinlikle Avrupa'nın ilk trilyon dolarlık şirketi olabilir" dedi.
Bunun yanı sıra çip talebinin daha da hızlanması ihtimali de bulunuyor. Elon Musk'ın Teksas'ta SpaceX ve Tesla'ya tedarik sağlamak amacıyla kurmayı planladığı yeni Terafab tesisi, ASML için yeni bir gelir kaynağı anlamına geliyor. Aviva Investors'tan Antoine Hucher ise şirket stratejisini başarıyla uygular ve yapay zeka talebi güçlü kalmaya devam ederse ASML'nin büyümesini sürdüreceğini ancak hiçbir şeyin kesin olmadığını söyledi. "ASML, 1 trilyon dolarlık piyasa değerine ulaşan ilk Avrupalı şirket olabilir" diyen Hucher sözlerini şöyle tamamladı: "Ancak son birkaç haftada yapay zeka hisselerinde gördüğümüz oynaklık, bu hedefe giden yolun düz bir çizgide ilerlemeyeceğini gösteriyor."