Hırvatistan Merkez Bankası Başkanı Boris Vujcic, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) bir sonraki başkan yardımcısı olmaya ve kurumun icra kuruluna katılan ilk Doğu Avrupalı olmaya hazırlanıyor. Eurogroup Başkanı Kyriakos Pierrakakis’e göre altı üyeli kurulda iki yıl sürecek bir değişimi başlatan kararla birlikte 61 yaşındaki yetkili, euro bölgesi maliye bakanlarının desteğini alarak mayıs sonunda görevden ayrılacak olan Luis de Guindos’un yerini almaya hak kazandı.
Nihai onayı AB verecek
Aynı zamanda Yunanistan maliye bakanı olan Pierrakakis, Brüksel’de gazetecilere yaptığı açıklamada, “Boris Vujcic’in 1 Haziran itibarıyla ECB’deki görevine başlaması için süreç yolunda gidiyor” dedi. Karar Avrupa Parlamentosu’nda bir oturumdan geçecek ve ECB’nin Yönetim Konseyi’ne de danışılacak. Atamaya nihai onayı Avrupa Birliği liderleri verecek. Ancak genellikle AB liderlerinin oylamasından Eurogroup’un oylamasıyla benzer sonuçlar çıkıyor.
Bu karar, Doğu Avrupa için bir dönüm noktası niteliğinde; zira bölge, artık euro bölgesinin 21 üyesinin üçte birini oluşturmasına rağmen bugüne kadar hiç ECB yönetim kurulu koltuğu elde edememişti. Bloğun bu kısmındaki ülkeler, ilk kez merkez bankasının üst yönetimine girebilmek için şimdiye kadarki en güçlü girişimlerini yaptı. Litvanya, Estonya, Portekiz ve Letonya’nın adayları, oylamanın ilk turlarında yeterli destek bulamayarak sırasıyla yarıştan çekildi. Vujcic, nihayetinde süreçte daha önce avantajlı görülen Finlandiya Merkez Bankası Başkanı ve eski Avrupa Komiseri Olli Rehn ile karşı karşıya geldi.
Desteği belirleyici olan Almanya, kıdemli bir yetkilinin söylediğine göre yeni euro bölgesi üyelerinin çabalarını takdir etmek ve ülkenin sağlam para politikasını savunması nedeniyle Hırvatistan’ın adaylığını destekledi. Kazanan sonuç, tüm adaylarla yapılan gayriresmi görüşmelerin ardından Letonya Merkez Bankası Başkanı Martins Kazaks ile eski Portekiz Merkez Bankası Başkanı Mario Centeno’yu tercih eden AB milletvekillerinin eğiliminden de sapmış oldu.
Vujcic, 2012’den bu yana Hırvatistan Merkez Bankası başkanı olarak görev yapıyor ve öncesinde uzun süre kurumun başkan yardımcılığını yürüttü. Ülkesinin AB’ye katılım müzakerelerinde yer aldı ve Adriyatik ülkesinin 2023’te ortak para birimini benimsemesiyle birlikte ECB Yönetim Konseyi üyesi oldu. 27 üyeli grubun daha şahin üyelerinden biri olarak görülüyor. En son olarak enflasyon ve büyümeye yönelik risklerin dengeli olduğunu söylemiş ve bir sonraki faiz hamlesinin her iki yönde de olabileceğini belirtmişti.
Başkanlık yarışı
Vujcic’in atanması, mevcut başkan Christine Lagarde’ın görev süresinin Ekim 2027’de sona ermesiyle seçilecek bir sonraki başkan için alanın büyük ölçüde açık kalacağını gösteriyor. Genel olarak yönetim kurulunda olduğu gibi en üst iki görevin seçimi de büyük ve küçük ülkeler, kuzey ve güney, şahinler ve güvercinler ve erkekler ve kadınlar arasında bir denge gözetmeyi amaçlıyor.
Başkanlık için öne çıkan isimler arasında Uluslararası Ödemeler Bankası’nı yöneten İspanyol Pablo Hernandez de Cos ve eski Hollanda Merkez Bankası Başkanı Klaas Knot bulunuyor. Bundesbank Başkanı Joachim Nagel ile İcra Kurulu üyesi Isabel Schnabel de ilgilerini dile getirdi.
Vujcic, Finlandiya’dan Rehn, Letonya’dan Kazaks ve Estonya’dan Madis Muller olmak üzere halen görevde olan üç merkez bankası başkanıyla; ayrıca geçen yıla kadar bu görevi yürüten ve eski bir maliye bakanı olan Portekizli Centeno ve Litvanya’nın eski maliye şefi Rimantas Sadzius ile yarışıyordu. Karara yakın kaynaklara göre Baltık ülkelerinin başkan yardımcılığını kazanma girişimleri, her birinin kendi adayını çıkarması nedeniyle zayıfladı. ECB, haziran ayından bu yana para politikası ayarlarında değişiklik yapmadı; piyasalar bu yıl mevduat faizinde herhangi bir indirime bahis oynamıyor. Enflasyonun birkaç aydır yüzde 2 civarında seyretmesi ve ekonominin ılımlı bir büyümeyi sürdürmesinin beklenmesi bu görüşü destekledi. ECB başkan yardımcısı genellikle finansal istikrardan sorumlu olur ve para politikası toplantılarının ardından düzenlenen basın toplantılarında başkana eşlik eder.