Avrupa Birliği (AB), moda sektöründe uzun yıllardır eleştirilen "satılamayan ürünlerin imhası" uygulamasına son verdi. Yeni düzenlemeyle birlikte büyük tekstil şirketleri, depolarda kalan veya mağaza raflarında satılamayan kullanılmamış giysi ve ayakkabıları artık yakamayacak ya da başka yöntemlerle yok edemeyecek.
Avrupa Komisyonu'nun verilerine göre, Avrupa'da her yıl satılamayan tekstil ürünlerinin yaklaşık yüzde 9'u imha ediliyordu. Şirketler ise uzun süreli depolama, yeniden satış ve lojistik maliyetlerinin ürünleri yok etmekten daha pahalı olması nedeniyle bu yöntemi tercih ediyordu.
Bağış ya da yeniden satış zorunlu olacak
Yeni düzenlemeyle birlikte kullanılmamış ürünlerin yeniden satışa çıkarılması veya sosyal kuruluşlara bağışlanması zorunlu hale geldi. İmha seçeneği ise yalnızca istisnai durumlarda mümkün olacak.
Buna göre, bir ürünün farklı sosyal yardım kuruluşlarına belirli sürelerle teklif edilmesine rağmen hiçbir kurum tarafından kabul edilmemesi halinde imha izni verilebilecek.
İndirimli ürün sayısı artabilir
Düzenlemenin tüketicilere de olumlu yansıması bekleniyor. Alman Perakendeciler Birliği (HDE), outlet mağazaları, tasfiye kampanyaları ve ikinci el satış kanallarında daha fazla ürünün uygun fiyatlarla satışa sunulabileceğini değerlendiriyor.
HDE Genel Müdürü Stefan Genth ise üreticiler açısından sürecin kolay olmayacağını belirtiyor. Hasarlı ambalajlar, düşük talep, yüksek lojistik giderleri ve bağış süreçlerinin yanı sıra depolama, yenileme ve belge düzenleme yükümlülüklerinin şirketlerin maliyetlerini artıracağına dikkat çekiyor.
Moda sektörü destek veriyor
Alman Moda Endüstrisi Birliği de düzenlemeyi desteklediğini açıkladı. Birliğin Genel Müdürü Thomas Lange, kıyafetlerin ekonomik ve çevresel açıdan değerli ürünler olduğunu belirterek bunların imha edilmesinin önlenmesini olumlu karşıladıklarını ifade etti.
Bununla birlikte Lange, düzenlemenin yalnızca Avrupa'da faaliyet gösteren büyük üreticileri kapsamasının rekabet açısından sorun oluşturabileceğini savundu. Avrupa dışından doğrudan satış yapan düşük maliyetli firmaların da toplama, ayrıştırma ve geri dönüşüm maliyetlerine katkı sağlaması gerektiğini dile getirdi.
Çevre kuruluşlarından denetim çağrısı
Çevre örgütleri kararı olumlu karşılarken, uygulamanın başarısının sıkı denetime bağlı olduğunu vurguluyor.
Greenpeace'ten Moritz Jager-Roschko, şirketlerin ürünleri farklı kategoriler altında sınıflandırarak kuralları aşma ihtimaline dikkat çekerek etkin bir denetim sistemi kurulmadığı takdirde düzenlemenin beklenen etkiyi yaratamayacağını söyledi.
WWF temsilcisi Silke Düwel-Rieth ise yeni kuralların önemli bir başlangıç olduğunu ancak düzenli denetim ve caydırıcı yaptırımlar olmadan hedeflenen sonucun elde edilmesinin zor olacağını belirtti.