Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek için müzakere etmek amacıyla gelecek ay ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir zirve düzenlenmesini önerdiği iddia edildi. Bu haber, Trump’ın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’ye sert sözlerle yüklenmesi ve Rusya’ya yönelik yaptırımları hafifletme kararını savunması sırasında geldi.
Öne çıkanlar
• Wall Street Journal’ın haberine göre Putin, bu ayın başlarında ABD Başkanı'yla yaptığı bir telefon görüşmesinde söz konusu zirve önerisini dile getirdi. Bu görüşmenin ardından Trump, Rus dizel yakıtının ABD’ye ve küresel piyasalara satışını mümkün kılacak bir anlaşmayı duyurdu.
• Haberde görüşmelere aşina ancak isimleri açıklanmayan kişilere dayandırılarak, Kremlin’in gelecek ay Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi kapsamında bu toplantıyı gerçekleştirmek istediği belirtildi.
• Kremlin’in üst düzey sözcüsü Dmitriy Peskov, zirvenin gerçekleşme ihtimalini kabul etti ancak Wall Street Journal’a yaptığı açıklamada, toplantı ya da toplantının “olası gündemi” konusunda henüz net bir şey bulunmadığını söyledi.
• Bununla birlikte Trump, söz konusu üçlü zirveye henüz onay vermedi. Ayrıca Zelenskiy’nin toplantıya katılımı olmadan Ukrayna konusunda herhangi bir barış anlaşmasının nasıl müzakere edilebileceği de belirsizliğini koruyor.
Trump'ın Ukrayna’ya tepkisi
ABD Başkanı, pazar günü Truth Social’da yaptığı bir paylaşımla Zelenskiy ile arasındaki gerilimi tırmandırdı. Ukrayna, küresel akaryakıt fiyatlarının hızla yükseldiği bir dönemde, Trump’ın iki taraf arasında “enerji ateşkesi” sağlanması yönündeki taleplerine karşı çıkarak cumartesi günü Rusya’nın önemli bir petrol terminaline büyük çaplı bir insansız hava aracı saldırısı düzenledi.
Trump paylaşımında şunları yazdı: “Zelenskiy, bu saldırıların ABD’deki piyasalar da dahil olmak üzere dünya dizel piyasalarına ciddi zarar verdiğini bilmesine rağmen, Rusya’daki dizel rafinerilerini hedef alıyor. Çiftçiler, hayvancılıkla uğraşanlar ve her türden işletme bundan büyük zarar görüyor.”
Trump'ın paylaşımında, küresel petrol ve dizel fiyatlarının yükselmesinde önemli rol oynayan ABD’nin İran’la savaşı hakkında ise hiçbir ifade yer almadı. Trump, Zelenskiy’nin “bunu umursamadığını” öne sürdü ve şöyle devam etti: “Açıkçası, Avrupa’nın ona meşhur biçimde verdiği tüm paraya ve geçmişte düzenbaz Joe Biden’ın ona sağladığı desteğe rağmen bu savaşı bitirmek istemiyor ve muhtemelen en başından beri de hiç istemedi.”
Trump, Rusya’ya yönelik yaptırımlar hakkında ne dedi?
Trump, aynı paylaşımda Rusya’ya yönelik yaptırımları askıya alma kararını da savundu. Bu kararın, Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek için yürüttüğü “müzakere sürecinin” bir parçası olduğunu ileri sürdü. Herhangi bir ayrıntı vermeden “büyük ilerleme” kaydedildiğini iddia eden ABD Başkanı, bu sürecin bir rehine takası anlaşmasını da kapsayabileceğini ima etti.
Trump ayrıca, Rusya’ya yönelik yaptırımları “istediğim herhangi bir zamanda” yeniden sıkılaştırabileceğini öne sürdü. Trump, Rusya’nın ABD ile yürüttüğü savaşta İran’a, yapabilecekleriyle kıyaslandığında "çok az, hatta hiçbir şey" sağlamadığını da iddia etti ve durumun böyle kalmasını istediğini belirtti.
Ancak bu iddia, son aylarda hazırlanan ABD istihbarat değerlendirmeleriyle çelişiyor. Söz konusu değerlendirmeler, hem Rusya’nın hem de Çin’in İran’a hedef belirleme verileri ve silah bileşenleri dâhil olmak üzere çeşitli alanlarda destek sağladığına işaret ediyor.